- భారతదేశంలోని ఈ 5 ప్రాంతాల ప్రత్యేకత ఇదే
దసరా పండుగ సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా రావణుడి దిష్టిబొమ్మలను దహనం చేస్తారు. శ్రీరాముడు రావణుడిపై సాధించిన విజయానికి గుర్తుగా ఈ వేడుకలు నిర్వహిస్తారు. అయితే భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మాత్రం రావణుడిని పూజిస్తారు. అక్కడి ప్రజలు అతన్ని కేవలం రామాయణంలోని ప్రతినాయకుడిగా కాకుండా, గొప్ప పండితుడిగా, శివభక్తుడిగా, తమ ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలతో ముడిపడిన వ్యక్తిగా గుర్తిస్తారు.
కాన్పూర్‌లో దసరా రోజున తెరుచుకునే రావణుడి ఆలయం
ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని కాన్పూర్‌లో ఉన్న దశానన్ ఆలయం ప్రత్యేకమైన సంప్రదాయానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ దసరా రోజున ఆలయం తెరుచుకుంటుందని, భక్తులు రావణుడికి పూలు సమర్పించి పూజలు చేస్తారని కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. రావణుడి జ్ఞానం, తెలివితేటలు, శివుడిపై ఉన్న భక్తిని గౌరవిస్తూ కొందరు భక్తులు ఆయనను ఆరాధిస్తారు. దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో అదే రోజున రావణుడి బొమ్మలను దహనం చేయడం ఈ ఆలయ సంప్రదాయాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతోంది.
రావణుడి జన్మస్థలంగా పేరుపొందిన బిస్రఖ్
ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని గ్రేటర్ నోయిడా సమీపంలో ఉన్న బిస్రఖ్ గ్రామం రావణుడి జన్మస్థలంగా స్థానిక విశ్వాసాల్లో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ గ్రామం పేరు రావణుడి తండ్రి మహర్షి విశ్రవుడితో ముడిపడి ఉందని చెబుతారు. ఇక్కడి కొందరు ప్రజలు రావణుడి కుటుంబ నేపథ్యానికి, శివభక్తికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. గ్రామంలో శివారాధనకు సంబంధించిన సంప్రదాయాలు కూడా ఉన్నాయి. దసరా సమయంలో రావణుడి దిష్టిబొమ్మను దహనం చేసే ఆచారానికి భిన్నమైన సంప్రదాయాలు ఇక్కడ కనిపిస్తాయని కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి.c అయితే రావణుడు ఇక్కడే జన్మించాడనే విషయం స్థానిక విశ్వాసం మాత్రమే; నిర్ధారిత చారిత్రక వాస్తవంగా చెప్పలేం.
రావణుడిని అల్లుడిగా భావించే మందసౌర్
మధ్యప్రదేశ్‌లోని మందసౌర్ ప్రాంతంలో రావణుడికి సంబంధించిన మరో ఆసక్తికరమైన సంప్రదాయం ఉంది. రావణుడి భార్య మందోదరికి ఈ ప్రాంతంతో సంబంధం ఉందనే స్థానిక నమ్మకం కారణంగా కొందరు ప్రజలు రావణుడిని తమ అల్లుడిగా భావిస్తారు. ఖాన్‌పూర్ ప్రాంతంలో రావణుడికి సంబంధించిన విగ్రహం కూడా ఉంది. ఇక్కడి సంప్రదాయం రామాయణంలోని యుద్ధం, రావణుడి మరణం కంటే మందోదరితో ఉన్న కుటుంబ సంబంధానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. ఈ నమ్మకం స్థానిక సంస్కృతిలో భాగం. అయితే మందోదరి జన్మస్థలానికి సంబంధించిన కథనాలను చారిత్రక ఆధారాలతో నిర్ధారించిన విషయాలుగా చూడకూడదు.
రావణుడి పడుకున్న విగ్రహం ఉన్న రావణ్ గ్రామం
మధ్యప్రదేశ్‌లోని విదిశా జిల్లాలో ఉన్న రావణ్ గ్రామం అక్కడి రావణుడి ఆలయంతో గుర్తింపు పొందింది. ఆలయంలో సుమారు పది అడుగుల పొడవున్న పడుకున్న భంగిమలోని రాతి విగ్రహం ఉందని స్థానిక కథనాలు చెబుతున్నాయి. కొంతమంది గ్రామస్థులు కొత్త వ్యాపారం ప్రారంభించే ముందు, వాహనం కొనుగోలు చేసేటప్పుడు లేదా జీవితంలో ముఖ్యమైన పనులు చేపట్టే సమయంలో రావణుడిని దర్శించుకుని ఆశీస్సులు కోరుకుంటారని చెబుతారు.
ఇక్కడ రావణుడికి సంబంధించిన ఆరాధన స్థానిక మత సంప్రదాయంలో భాగంగా కొనసాగుతోంది. సాధారణంగా దసరాతో ముడిపడిన రావణుడి ప్రతిరూపానికి భిన్నంగా, ఈ గ్రామంలో ఆయనకు ప్రత్యేకమైన పూజా స్థానం ఉంది.
రావణుడి శివభక్తితో ముడిపడిన బైజ్‌నాథ్ ఆలయం
హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కాంగ్రా జిల్లాలో ఉన్న బైజ్‌నాథ్ ఆలయం శివుడికి అంకితం చేయబడింది. ఈ ఆలయ ప్రాంతానికి రావణుడితో సంబంధం ఏర్పడటానికి ఒక పురాణగాథ కారణంగా చెబుతారు. పురాణాల ప్రకారం, రావణుడు శివుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి తీవ్రమైన తపస్సు చేసి తన తలలను సమర్పించాడు. అతని భక్తికి మెచ్చిన శివుడు వరాలు ఇచ్చాడని కథనం.
రావణుడిని పూజించడానికి కారణం ఏమిటి?
ఈ ఐదు ప్రాంతాల్లో కనిపించే సంప్రదాయాలు రావణుడి వ్యక్తిత్వంలోని విభిన్న కోణాలను చూపిస్తున్నాయి. కొందరు ఆయన పాండిత్యాన్ని, మరికొందరు శివభక్తిని, ఇంకొందరు కుటుంబ సంబంధాలను గుర్తుచేసుకుంటారు.
రామాయణంలో రావణుడు చేసిన తప్పులను సమర్థించడం ఒక అంశమైతే, అతనిలోని జ్ఞానం లేదా భక్తిని గుర్తించడం మరో అంశం. ఈ రెండింటినీ ఒకటిగా చూడాల్సిన అవసరం లేదు.
