-ఆ రహస్యాన్ని బయటపెట్టిన పాదముద్రలు
తూర్పు ఆఫ్రికాలోని ఎండిపోయిన సవన్నాలో సాధారణంగా సాగుతున్న పరిశోధన.. మానవ పరిణామ చరిత్రను మార్చే అద్భుత ఆవిష్కరణకు దారితీసింది. టాంజానియాలోని లయటోలి ప్రాంతంలో శాస్త్రవేత్తలు సుమారు 36 లక్షల ఏళ్ల నాటి మానవ పాదముద్రలను గుర్తించారు. 1970లలో పాలియోఆంత్రపాలజిస్ట్ మేరీ లీకీ నేతృత్వంలోని పరిశోధక బృందం ఈ ప్రాంతంలో పురాతన అగ్నిపర్వత బూడిద పొరలను పరిశీలిస్తుండగా ఈ పాదముద్రలు బయటపడ్డాయి.
బూడిదలో శాశ్వతంగా మిగిలిన అడుగులు
ఎప్పుడో లక్షల ఏళ్ల క్రితం సమీపంలోని అగ్నిపర్వతం నుంచి వెలువడిన సన్నని బూడిద లయటోలి ప్రాంతమంతా పరుచుకుంది. ఆ తర్వాత వర్షం కురవడంతో బూడిద మెత్తగా మారింది. అదే సమయంలో అక్కడ నడిచిన కొన్ని జీవుల పాదాలు ఆ బూడిదలో లోతైన ముద్రలను వేశాయి. తర్వాత మరోసారి బూడిద ఆ పాదముద్రలపై పడటంతో అవి సహజంగా కప్పబడి, కాలక్రమంలో గట్టిపడ్డాయి. ఫలితంగా లక్షల ఏళ్ల క్రితం వేసిన అడుగులు ఇప్పటికీ స్పష్టంగా కనిపించేలా సంరక్షించబడ్డాయి.
ఎముకలు కాదు.. నడకకు ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం
ఈ ఆవిష్కరణ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే.. సాధారణంగా మానవ పరిణామాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి శాస్త్రవేత్తలు దవడలు, పళ్లు, ఎముకలు వంటి శిలాజాలను పరిశీలిస్తారు. కానీ లయటోలిలో మాత్రం మన పూర్వీకులు ఎలా నడిచారో ప్రత్యక్షంగా చూపించే ఆధారం లభించింది. ఈ పాదముద్రలు సుమారు 3.6 మిలియన్ సంవత్సరాల నాటివిగా అంచనా వేశారు. అప్పటివరకు మానవ పరిణామ క్రమంలో రెండు కాళ్లపై నిటారుగా నడిచినట్లు లభించిన అత్యంత స్పష్టమైన ఆధారాల్లో ఇవి కీలకమైనవిగా నిలిచాయి.
‘లూసీ’ జాతికి చెందినవారా?
స్మిత్సోనియన్ హ్యూమన్ ఆరిజిన్స్ ప్రోగ్రామ్ ప్రకారం, ఈ పాదముద్రలను వేసిన వారు ఆస్ట్రేలిపితేక్స్ ఆఫరేన్సీస్ జాతికి చెందినవారై ఉండే అవకాశం ఉంది. ఇదే జాతికి చెందిన ప్రసిద్ధ శిలాజానికి ‘లూసీ’ అని పేరు పెట్టారు. పాదముద్రల మధ్య దూరం, వాటి ఆకారం, అడుగుల అమరికను పరిశీలించిన శాస్త్రవేత్తలు.. అప్పటి హోమినిన్లు నిటారుగా నిలబడి, రెండు కాళ్లపై నడిచేవారని గుర్తించారు.
మనిషి పరిణామంలో కీలక మలుపు
ఈ పాదముద్రలు మానవ పరిణామంపై ఉన్న అనేక ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇచ్చాయి. మన పూర్వీకులు ఎప్పటి నుంచి రెండు కాళ్లపై నడవడం ప్రారంభించారు? వారు ఎలా నడిచేవారు? వారి శరీర నిర్మాణం ఎలా ఉండేది? అనే ప్రశ్నలకు లయటోలి పాదముద్రలు కీలక ఆధారంగా మారాయి. ఆధునిక పరిశోధనలు ఈ అడుగుల తీరును విశ్లేషిస్తూ, అప్పటి జీవులు నిటారుగా నిలబడి, రెండు కాళ్లపై సమర్థవంతంగా నడిచే సామర్థ్యాన్ని ఇప్పటికే అభివృద్ధి చేసుకున్నట్లు సూచిస్తున్నాయి.
36 లక్షల ఏళ్ల నాటి అడుగులు.. నేటికీ సాక్ష్యం
లయటోలి ప్రాంతం నేడు మానవ పరిణామ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన ప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందింది. ఒకప్పుడు సాధారణంగా కనిపించిన అగ్నిపర్వత బూడిద పొర.. మానవ చరిత్రలోని అత్యంత కీలకమైన ఆధారాల్లో ఒకటిగా మారింది. ఆఫ్రికా సవన్నాల్లో నేడు పర్యాటకులు జంతువులను చూస్తూ నడిచే నేలపైనే.. లక్షల ఏళ్ల క్రితం మన పూర్వీకులు వేసిన అడుగుల గుర్తులు కూడా ఉన్నాయి. ఆ అడుగులు మనిషి నిటారుగా నడిచే ప్రయాణం ఎంత పురాతనమో గుర్తుచేస్తున్నాయి.
