ప్రాణాలకు తెగించి యార్సగూంబా కోసం అన్వేషణ
నేపాల్లోని ఎత్తైన హిమాలయ పర్వత శ్రేణుల్లో మరోసారి ‘బంగారు వేట’ ప్రారంభమైంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత విలువైన సహజ వనరుల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందిన యార్సగూంబా అనే అరుదైన ఫంగస్ను సేకరించేందుకు వేలాది మంది గ్రామస్థులు మంచుతో కప్పబడిన పర్వత ప్రాంతాలకు తరలిపోతున్నారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో కిలోకు రూ.15 లక్షల నుంచి రూ.20 లక్షల వరకు ధర పలుకుతున్న ఈ ఫంగస్ అక్కడి ప్రజలకు ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా మారింది.
శాస్త్రీయంగా ఓఫియోకార్డిసెప్స్ సినెన్సిస్ గా పిలిచే యార్సగూంబా, ఒక ప్రత్యేక పరాన్నజీవి ఫంగస్. ఇది భూగర్భంలో నివసించే గొంగళిపురుగు లార్వాపై పెరిగి అభివృద్ధి చెందుతుంది. మంచు కరిగిన తర్వాత మే నుంచి జూలై మధ్యకాలంలో మాత్రమే, సముద్ర మట్టానికి 3,500 నుంచి 5,000 మీటర్ల ఎత్తులో ఇది లభిస్తుంది.
చైనా, టిబెట్ సంప్రదాయ వైద్యంలో యార్సగూంబాకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. శారీరక దృఢత్వాన్ని పెంచడం, రోగనిరోధక శక్తిని బలోపేతం చేయడం, శక్తివర్ధక ఔషధంగా ఉపయోగపడుతుందనే నమ్మకం ఉంది. ఈ కారణంగానే దీనిని ‘హిమాలయన్ గోల్డ్’, ‘హిమాలయన్ వయాగ్రా’ అని కూడా పిలుస్తారు.
యార్సగూంబా సీజన్ ప్రారంభమైతే నేపాల్లోని డోల్పా, జుమ్లా, ముగు వంటి జిల్లాల గ్రామాలు దాదాపు ఖాళీ అవుతాయి. మహిళలు, వృద్ధులు, చిన్నారులు సైతం కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాల్లో తాత్కాలిక శిబిరాలు ఏర్పాటు చేసుకుని రోజుల తరబడి ఈ అరుదైన ఫంగస్ కోసం గాలిస్తుంటారు. ఒక మంచి సీజన్లో లభించే ఆదాయం వారి కుటుంబాలకు ఏడాది పొడవునా ఆర్థిక భరోసా కల్పిస్తుంది.
అయితే ఈ ‘బంగారు వేట’ వెనుక ప్రమాదాలూ అంతే తీవ్రంగా ఉన్నాయి. అధిక ఎత్తు కారణంగా ప్రాణవాయువు కొరత, ఆల్టిట్యూడ్ సిక్నెస్, కొండచరియలపై నుంచి జారిపడటం, ఆకస్మిక మంచు తుఫాన్లు వంటి కారణాలతో ప్రతి ఏడాది పలువురు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. అయినప్పటికీ జీవనోపాధి కోసం ప్రజలు ఈ ప్రమాదాలను లెక్కచేయకుండా యార్సగూంబా సేకరణలో పాల్గొంటున్నారు.
మరోవైపు, మితిమీరిన సేకరణతో పాటు వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం కూడా ఈ అరుదైన ఫంగస్ ఉనికిపై ముప్పుగా మారింది. గతంతో పోలిస్తే యార్సగూంబా లభ్యత గణనీయంగా తగ్గుతోందని పరిశోధకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీనివల్ల హిమాలయ ప్రాంత పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ప్రజల జీవనోపాధిని కాపాడుతూనే ప్రకృతి సంపదను రక్షించేందుకు స్థానిక ప్రభుత్వాలు సేకరణపై నిబంధనలు అమలు చేస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ ‘హిమాలయన్ గోల్డ్’ కోసం సాగుతున్న ఈ బంగారు వేట ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది.
