ప్రాచీన సమాజం ఎంత అభివృద్ధి చెందిందో చెప్పే ఆధారాలు
వేల సంవత్సరాల క్రితం మనుషులు ఎలా జీవించేవారు? వారి సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఎంత అభివృద్ధి చెందింది? సమాజంలో వృత్తులు ఎలా ఏర్పడ్డాయి? అప్పట్లోనే వాణిజ్యం ఉండేదా? ఇలాంటి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతికే పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలకు ఇజ్రాయెల్లో లభించిన తాజా ఆవిష్కరణ కీలక ఆధారాలను అందిస్తోంది.
దక్షిణ ఇజ్రాయెల్లోని కిర్యాత్ గాత్ సమీపంలో 5,500 ఏళ్ల నాటి భారీ ఫ్లింట్ బ్లేడ్ తయారీ కేంద్రాన్ని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. ఇజ్రాయెల్ పురావస్తు సంస్థ (IAA) ఆధ్వర్యంలో నహల్ కొమెమ్ ప్రాంతంలో చేపట్టిన తవ్వకాల్లో ఈ కేంద్రం బయటపడింది.
ఈ ప్రాంతం క్రీ.పూ. 3500 ప్రాంతానికి, అంటే ప్రారంభ కాంస్య యుగానికి చెందినదిగా పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. దక్షిణ ఇజ్రాయెల్లో ఇప్పటివరకు గుర్తించిన మొదటి భారీ స్థాయి కనానీయుల బ్లేడ్ తయారీ కేంద్రం ఇదేనని IAA తెలిపింది. తవ్వకాల్లో పెద్ద పెద్ద ఫ్లింట్ రాతి ముక్కలు బయటపడ్డాయి. వీటినే కోర్లు అంటారు. ఈ రాతి కోర్ల నుంచి పొడవైన, చాలా పదునైన బ్లేడ్లను తయారు చేసేవారు. ఈ బ్లేడ్లు సాధారణంగా రాయిని పగలగొట్టి అప్పటికప్పుడు ఉపయోగించుకునే పనిముట్లు కావు. వాటి పరిమాణం, ఆకారం దాదాపు ఒకే విధంగా ఉన్నాయి. దీన్ని బట్టి అప్పట్లో బ్లేడ్ల తయారీకి ఒక నిర్దిష్టమైన పద్ధతి ఉండేదని తెలుస్తోంది.
అంతేకాదు.. తవ్వకాల్లో వందల సంఖ్యలో భూగర్భ గుంతలు కూడా బయటపడ్డాయి. వీటిని వివిధ అవసరాలకు ఉపయోగించినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. కొన్ని గుంతలను వస్తువులు నిల్వ చేసేందుకు, మరికొన్నింటిని పనిముట్ల తయారీకి ఉపయోగించి ఉండవచ్చు. కొన్ని గుంతలు ఆచారాలు లేదా పూజా కార్యక్రమాలకు సంబంధించినవిగా కూడా ఉండే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.
ఎంతో నైపుణ్యంతో బ్లేడ్ల తయారీ
ఈ బ్లేడ్లను తయారు చేయడం అంత సులభమైన పని కాదు. ఫ్లింట్ రాయిపై చాలా నియంత్రిత ఒత్తిడిని ప్రయోగించడం ద్వారా పొడవైన, ఒకే విధమైన బ్లేడ్లను వేరు చేసేవారు. ఒత్తిడి కొద్దిగా ఎక్కువైనా, తక్కువైనా రాయి పగిలిపోయే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల ఈ పనికి ప్రత్యేక శిక్షణ, అనుభవం, నైపుణ్యం అవసరమయ్యేది. ఒకే పరిమాణం, ఒకే ఆకారంలో పెద్ద సంఖ్యలో బ్లేడ్లు తయారయ్యాయంటే.. ఈ పని చేసే వ్యక్తులకు దీనిపై మంచి పట్టు ఉండేదని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అంటే అప్పటికే కొంతమంది వ్యక్తులు ప్రత్యేకంగా బ్లేడ్ల తయారీలో నైపుణ్యం సంపాదించి ఉండవచ్చు.
వ్యర్థాలు ఎక్కడ?
ఈ ఆవిష్కరణలో మరో ఆసక్తికరమైన అంశం బ్లేడ్ల తయారీ తర్వాత మిగిలే రాతి వ్యర్థాలకు సంబంధించినది. సాధారణంగా రాళ్లతో పనిముట్లు తయారు చేస్తే చిన్న చిన్న రాతి ముక్కలు, వ్యర్థాలు చుట్టుపక్కల కనిపిస్తాయి. కానీ ఈ ప్రాంతంలో అవి పెద్దగా కనిపించలేదు. ఇజ్రాయెల్ పురావస్తు సంస్థకు చెందిన ప్రీహిస్టోరియన్ నిపుణుడు డాక్టర్ జాకబ్ వర్ది ఈ విషయాన్ని ప్రస్తావించారు. బ్లేడ్ల తయారీ సమయంలో వచ్చే రాతి వ్యర్థాలను బయట ఎక్కడ పడితే అక్కడ వేయకుండా నియంత్రించి ఉండవచ్చని తెలిపారు. దీని వెనుక ఒక కారణం ఉండవచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. బ్లేడ్ల తయారీకి సంబంధించిన ప్రత్యేకమైన పద్ధతులు, నైపుణ్యం తమ సమూహానికి మాత్రమే పరిమితం కావాలనే ఉద్దేశంతో వాటిని జాగ్రత్తగా నిర్వహించి ఉండవచ్చు. అంటే 5,500 ఏళ్ల క్రితమే ఒక ప్రత్యేక వృత్తికి సంబంధించిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని కొంతమంది నిపుణులు తమలోనే ఉంచుకునే పరిస్థితి ఉండి ఉండవచ్చు.
పెద్ద తయారీ కేంద్రంగా పనిచేసిందా?
ఈ ప్రదేశం ఒక కుటుంబం లేదా చిన్న గ్రామం కోసం మాత్రమే పనిముట్లు తయారు చేసే స్థలం కాదని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. కేంద్రం చాలా పెద్దదిగా ఉండటం, బ్లేడ్ల తయారీ క్రమబద్ధంగా జరగడం వంటి అంశాలను బట్టి ఇది ప్రత్యేకమైన తయారీ కేంద్రంగా పనిచేసి ఉండవచ్చని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. ఇక్కడ తయారైన బ్లేడ్లను స్థానిక ప్రజలు మాత్రమే కాకుండా ఇతర ప్రాంతాల్లోని ప్రజలు కూడా ఉపయోగించి ఉండవచ్చు. లెవాంట్ ప్రాంతంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు కూడా ఈ పనిముట్లు సరఫరా చేసి ఉండవచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. అది నిజమైతే.. అప్పటికే వివిధ ప్రాంతాల మధ్య వాణిజ్యం, వస్తువుల మార్పిడి, సరఫరా వ్యవస్థలు ఉన్నాయని అర్థం.
అప్పటికే వృత్తుల విభజన
ఈ ఆవిష్కరణ కేవలం పురాతన పనిముట్లకు సంబంధించినది కాదు. ఆ కాలం నాటి సమాజం ఎలా అభివృద్ధి చెందిందో కూడా ఇది తెలియజేస్తోంది. ప్రారంభ కాంస్య యుగంలో చిన్న చిన్న వ్యవసాయ సమాజాలు క్రమంగా పెద్ద, సంక్లిష్టమైన సమాజాలుగా మారుతున్నాయి. అందులో ప్రతి ఒక్కరూ ఒకే పని చేయకుండా.. కొంతమంది వ్యవసాయం, మరికొందరు పనిముట్ల తయారీ, ఇంకొందరు వాణిజ్యం వంటి పనులు చేసే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. నహల్ కొమెమ్ ప్రాంతంలోని ఈ కేంద్రం కూడా అదే మార్పుకు ఉదాహరణగా కనిపిస్తోంది.ఐఏఏ ప్రకారం, కాంస్య యుగం ప్రారంభంలోనే ఈ ప్రాంతంలోని సమాజం క్రమబద్ధంగా, సంక్లిష్టంగా ఉండటానికి ఇది స్పష్టమైన ఆధారం. అప్పటికే వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాలు, ప్రత్యేక పనులు ఏర్పడ్డాయని ఈ ఆవిష్కరణ సూచిస్తోంది.
సమాజంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ కూడా అభివృద్ధి
ఒక ప్రాంతంలో కొంతమంది ప్రత్యేకంగా బ్లేడ్లు తయారు చేయడం, వాటిని ఇతర ప్రాంతాలకు పంపడం జరిగి ఉంటే.. దాని వెనుక ఒక వ్యవస్థ ఉండాలి. రాళ్లను సేకరించడం, వాటిని తయారీ కేంద్రానికి తీసుకురావడం, నిపుణులతో బ్లేడ్లు తయారు చేయించడం, వాటిని నిల్వ చేయడం, ఇతర ప్రాంతాలకు పంపించడం వంటి అనేక పనులు ఉండాలి. అందువల్ల ఈ కేంద్రం సాంకేతిక అభివృద్ధితో పాటు ఆర్థిక వ్యవస్థ కూడా అప్పటికే కొంత అభివృద్ధి చెందినట్లు సూచిస్తోంది.
కనానీయుల గురించి ఏం చెబుతోంది?
కనానీయులు ప్రాచీన మధ్యప్రాచ్య చరిత్రలో ముఖ్యమైన ప్రజలు. హీబ్రూ బైబిల్లో కూడా కనానీయుల గురించి అనేకసార్లు ప్రస్తావన ఉంది. ప్రాచీన ఇజ్రాయెల్ ఆవిర్భావానికి ముందు ఈ ప్రాంతంలో నివసించిన ప్రజలుగా వారిని పేర్కొన్నారు. అయితే ఈ కొత్త ఆవిష్కరణ బైబిల్లోని కథలను లేదా వివరాలను పూర్తిగా నిరూపించదు. బైబిల్ ఒక చారిత్రక, మతపరమైన గ్రంథం కాగా.. పురావస్తు తవ్వకాలు భౌతిక ఆధారాలను అందిస్తాయి. అయితే ఈ ప్రాంతంలో వేల సంవత్సరాల క్రితమే సాంకేతికంగా నైపుణ్యం కలిగిన, క్రమబద్ధమైన సమాజాలు నివసించేవని ఈ ఆవిష్కరణ స్పష్టం చేస్తోంది.
నాగరికత అభివృద్ధికి తొలి సంకేతాలు
5,500 ఏళ్ల క్రితం మనుషులు కేవలం జీవించడానికి అవసరమైన వస్తువులు తయారు చేసుకోవడమే కాకుండా.. వాటిని ఒక నిర్దిష్ట పద్ధతిలో పెద్ద సంఖ్యలో ఉత్పత్తి చేసే స్థాయికి చేరుకున్నారని ఈ కేంద్రం చెబుతోంది. ఒకే పరిమాణంలో బ్లేడ్లు తయారు చేయడం, నిపుణులను ఉపయోగించడం, తయారీ ప్రక్రియను క్రమబద్ధీకరించడం, ఉత్పత్తులను ఇతర ప్రాంతాలకు పంపించడం వంటి అంశాలు అప్పటి సమాజంలో నైపుణ్యం, వృత్తి విభజన, ఆర్థిక సంబంధాలు, వాణిజ్యం అభివృద్ధి చెందుతున్నాయని చూపిస్తున్నాయి. అందుకే నహల్ కొమెమ్ వద్ద బయటపడిన ఈ పురాతన బ్లేడ్ తయారీ కేంద్రం ఒక సాధారణ పురావస్తు ప్రదేశం కాదు. మానవ సమాజం చిన్న వ్యవసాయ గ్రామాల నుంచి మరింత సంక్లిష్టమైన నాగరికతలుగా ఎలా మారిందో అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ముఖ్యమైన ఆధారం. దాదాపు ఆరు వేల సంవత్సరాల క్రితం తయారైన ఆ ఫ్లింట్ బ్లేడ్లు.. అప్పటి మనిషి సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, నైపుణ్యం, వ్యవస్థీకరణ సామర్థ్యం ఎంత అభివృద్ధి చెందిందో నేటి ప్రపంచానికి తెలియజేస్తున్నాయి.
