ట్రోజన్ యుద్ధం నిజంగానే జరిగిందా? 

– చరిత్ర, పౌరాణికాల  మధ్య కొనసాగుతున్న మిస్టరీ

హాలీవుడ్ డైరెక్టర్  క్రిస్టోఫర్ నోలన్ తెరకెక్కిస్తున్న ‘ది ఒడిస్సీ’ చిత్రం ప్రపంచ దృష్టిని మరోసారి చరిత్రలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ ఇతిహాసాల వైపు మళ్లించింది. ప్రాచీన గ్రీకు కవి హోమర్ రచించిన ‘ది ఇలియడ్’  ట్రోజన్ యుద్ధాన్ని వివరిస్తే, ‘ది ఒడిస్సీ’  ఆ యుద్ధం అనంతరం గ్రీకు వీరుడు ఒడిస్సియస్ స్వదేశానికి చేరుకునే సాహసయాత్రను వివరిస్తుంది. అయితే ఈ కథలతో పాటు శతాబ్దాలుగా ఒక ప్రశ్న కూడా వెంటాడుతోంది. ట్రోజన్ యుద్ధం నిజంగానే జరిగిందా? లేక అది కేవలం కల్పిత కథేనా?

ట్రోయ్ నగరం నిజంగానే ఉందా?

ఒకప్పుడు ట్రోయ్ నగరం హోమర్ కల్పించిన కథ మాత్రమేనని చాలా మంది భావించేవారు. కానీ 1870లలో జర్మనీకి చెందిన వ్యాపారవేత్త, పురావస్తు పరిశోధకుడు హెన్రిచ్ ష్లీమన్  ఈ అభిప్రాయాన్ని సవాలు చేశాడు. టర్కీలోని హిసార్లిక్  అనే కొండపై హోమర్ రచనలను ఆధారంగా తీసుకుని తవ్వకాలు ప్రారంభించాడు. అక్కడ ఒకే నగరం కాకుండా వేల ఏళ్ళ  కాలంలో ఒకదానిపై మరొకటి నిర్మించబడిన అనేక నగరాల అవశేషాలను వెలికితీశాడు.

చరిత్రను మార్చిన ఆవిష్కరణ

తరువాతి కాలంలో పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు జరిపిన పరిశోధనల్లో ట్రోయ్ VI లేదా ట్రోయ్ VIIaగా పిలిచే నగరం క్రీ.పూ. 13వ లేదా 12వ శతాబ్దంలో ధ్వంసమైనట్లు తేలింది. ఇదే కాలాన్ని సంప్రదాయంగా ట్రోజన్ యుద్ధం జరిగిన సమయంగా భావిస్తారు. ష్లీమన్ తవ్వకాల పద్ధతిపై విమర్శలు వచ్చినప్పటికీ, ట్రోయ్ నగరం నిజంగా ఉన్నదని నిరూపించే కీలక ఆధారాలను ప్రపంచానికి అందించిన వ్యక్తిగా ఆయన గుర్తింపు పొందాడు. నేడు ట్రోయ్ పురావస్తు ప్రదేశం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందింది.

ట్రోజన్ యుద్ధం నిజమేనా?

చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం ట్రోయ్ నగరం నిజమే. అయితే హోమర్ వర్ణించిన విధంగానే ట్రోజన్ యుద్ధం జరిగిందని చెప్పేందుకు మాత్రం పూర్తి ఆధారాలు లేవు. ట్రోయ్ ప్రాంతంలో భారీ కోట గోడలు, రక్షణ గోపురాలు, ఇళ్లు, ఆయుధాలు, యుద్ధ విధ్వంసానికి సంబంధించిన ఆనవాళ్లు లభించాయి.

 అదే కాలానికి చెందిన హిట్టైట్  నాగరికత రికార్డుల్లో ‘విలూసా’ అనే నగరం ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. చాలా మంది చరిత్రకారులు అదే తరువాత గ్రీకులు ట్రోయ్‌గా పిలిచిన నగరమని భావిస్తున్నారు. ఈ రికార్డుల్లో ప్రాంతీయ యుద్ధాల గురించి కూడా ప్రస్తావన ఉండటం వల్ల, హోమర్ ఇతిహాసం పూర్తిగా కల్పితం కాదనే అభిప్రాయం బలపడింది.

అఖిలీస్, హెలెన్ కథలకు ఆధారాలున్నాయా?

అఖిలీస్ నిజంగా యుద్ధంలో పోరాడాడా? హెలెన్ అందం వల్లే వేల నౌకలు యుద్ధానికి బయలుదేరాయా? అనే విషయాలకు ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ప్రత్యక్ష పురావస్తు ఆధారాలు లేవు. అయితే కాంస్యయుగంలో జరిగిన ఒక నిజమైన యుద్ధం గురించి తరతరాలుగా ప్రచారంలో ఉన్న జ్ఞాపకాలు కాలక్రమేణా అలంకరించబడి హోమర్ ఇతిహాసంగా మారి ఉండవచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.

చెక్క గుర్రం నిజమేనా?

ట్రోజన్ యుద్ధం అంటే ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది భారీ చెక్క గుర్రం. కానీ ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, హోమర్ రాసిన ‘ది ఇలియడ్’లో చెక్క గుర్రం ప్రస్తావనే లేదు. ఈ కథ తర్వాతి గ్రీకు రచనల్లో, ముఖ్యంగా విర్జిల్ రాసిన ‘ఏనీడ్’ , ‘ది ఒడిస్సీ’లో ప్రముఖంగా కనిపిస్తుంది. ఇప్పటివరకు జరిగిన తవ్వకాలలో అలాంటి చెక్క గుర్రానికి సంబంధించిన ఎలాంటి పురావస్తు ఆధారాలు లభించలేదు. కొంతమంది చరిత్రకారులు అది కేవలం కవితాత్మక ప్రతీక అని భావిస్తే, మరికొందరు అది యుద్ధ యంత్రం, రహస్య సైనిక వ్యూహం లేదా భూకంపానికి ప్రతీక కావచ్చని అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఎందుకంటే గ్రీకు పురాణాల్లో గుర్రం, సముద్ర దేవుడు పోసైడన్తో సంబంధం కలిగి ఉంది.

చరిత్రలో మిగిలిన మిస్టరీ

టర్కీలోని హిసార్లిక్ తవ్వకాలు ట్రోయ్ నగరం నిజంగా ఉన్నదని నిరూపించాయి. కానీ ట్రోజన్ యుద్ధం హోమర్ వర్ణించిన విధంగానే జరిగిందా? చెక్క గుర్రం నిజంగానే ఉందా? అనే ప్రశ్నలకు ఇప్పటికీ స్పష్టమైన సమాధానం లేదు. అందుకే దాదాపు 3,000 సంవత్సరాల తర్వాత కూడా ట్రోజన్ యుద్ధం చరిత్ర, పురాణం, ఊహల మధ్య నిలిచిపోయిన అత్యంత ఆసక్తికరమైన మిస్టరీగా ప్రపంచాన్ని ఆకట్టుకుంటూనే ఉంది.